Το Ταξίδι του Ιάσονα
28.jpg

Τετάρτη 29 Ιουλίου 2009

Περνώντας από τη χώρα του βερύκοκου

Χρόνος: 06:50, απόσταση: 96 χλμ., συνολική ανάβαση: 1006μ., ελάχιστο υψόμ.: 1144μ., μέγιστο υψόμ.: 1776μ.

» Διαδρομή

Ξημέρωσε. Ο καταυλισμός ζωντανεύει. Οι εργάτες με καλημερίζουν με τα πρώτα χωρατά της ημέρας. Ένα τραίνο περνά προς το Ερζερούμ, με φασαρία. Η μέρα ξεκινά από την τραπεζαρία. Μετά το φαγητό, εργάτες και οχήματα αναχωρούν σιγά-σιγά για τη δουλειά.

Μια ακόμη μέρα θα αρχίσει για μένα. Το πλάγιο φως του πρωινού ήλιου πέφτει στα γύρω βουνά. Κυλώ στην κοιλάδα του Ευφράτη προς τα δυτικά. Κάθε λίγο το ποτάμι έχει και μία γέφυρα.

Σε δύο ώρες περίπου θα βρεθώ στην έξοδο της κοιλάδας. Εκεί αρχίζει το επόμενο μεγάλο οροπέδιο, η πεδιάδα του Έρζιντζαν. Είμαι στα 1170 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Ο κάμπος πλαισιώνεται από ψηλά ξερά βουνά, αλλά είναι καταπράσινος. Υπάρχουν μεγάλες εκτάσεις με ποώδεις και δενδρώδεις καλλιέργειες. Και όλα αυτά φυσικά παίρνουν το απαραίτητο νερό από τον ζωοδότη ποταμό.

Η πεδιάδα του Erzincan

Αυτός ο τόπος αποτελεί την πηγή του αποξηραμένου βερύκοκου, το οποίο αγοράζουμε και στην Ελλάδα. Σε αυτόν τον κάμπο γίνονται τα καΐσια του Έρζιντζαν. Και μάλιστα, βρίσκομαι εδώ στην χρυσή εποχή του. Κατάφορτες βερυκοκιές υπάρχουν σε όλον τον τόπο.

Η χρυσή εποχή του καϊσιού

Στην άκρη του δρόμου βλέπεις κάθε λίγο παραπήγματα, όπου πουλάνε όχι μόνο βερύκοκα, αλλά και άλλα φρούτα και λαχανικά στους περαστικούς.

Δεν είναι μόνο τα καΐσια υπέροχα. Το δεύτερο φρούτο που ποτέ δεν θα ξεχάσω από αυτά τα μέρη είναι τα μήλα, που εδώ αποκαλούν "elma". Η δυνατή υπέροχη γεύση τους θα μείνει στον ουρανίσκο και στη μνήμη μου.

Πεντανόστιμα φρούτα

Στις αυλές των σπιτιών βλέπεις ομάδες ανθρώπων που απλώνουν τα καΐσια στον ήλιο. Στο τέλος της αποξήρανσης, τα αποθηκεύουν για τις δύσκολες μέρες του χειμώνα, ο οποίος και σε αυτά τα μέρη είναι πολύ βαρύς. Μια οικογένεια με καλούν για να με κεράσουν φρούτα και αϊράν.

Το μεγαλύτερο διάστημα της σημερινής ημέρας πρόκειται να το περάσω σε αυτό το μεγάλο οροπέδιο. Η πόλη του Έρζιντζαν έχει περίπου 120.000 κατοίκους, και το κλίμα έχει πολλά χιόνια το χειμώνα και δροσερά καλοκαίρια. Τοπική σεσιαλιτέ θεωρείται ένα τουλουμοτύρι, που το ζητά κανείς στα μικρά μαγαζιά ως "τουλούμ πεϊνίρ". Το βρήκα σε ένα μαγαζάκι, αλλά ήταν κάτι κάτω από την υποτιθέμενη φήμη του.

Η πόλη στο παρελθόν ήταν γνωστή για τα είδη αργυροχοΐας, λόγω της εγγύτητας προς της Αργυρούπολη (Gumushane). Σήμερα η οικονομική δραστηριότητα αφορά κυρίως στη βιομηχανία ζάχαρης -λόγω της καλλιέργειας τεύτλων στη μεγάλη πεδιάδα με τα νερά του Ευφράτη- και την κλωστοϋφαντουργία. Η συγκεκριμένη περιοχή κατέχει εξέχουσα θέση στην ιστορία των Αρμενίων, ξεκινώντας από τον εκχριστιανισμό της από τον ελληνοσπουδαγμένο Γρηγόριο τον Φωτιστή, γεγονότα που περιγράφηκαν από τον ιστοριογράφο του 5ου αιώνα Αγαθάγγελο, ο οποίος συνέγραψε στα ελληνικά μια ιστορία των Αρμενίων. Αυτά που συνέγραψε ο Αγαθάγγελος συνιστούν πηγή πληροφοριών επίσης για την προχριστιανική θρησκεία της Αρμενίας - η οποία βεβαίως ήταν η πρώτη χριστιανική χώρα του κόσμου. Η περιοχή αυτή στους ρωμαϊκούς χρόνους αποτελούσε το δυτικότερο κομμάτι της Αρμενίας, αναφερόμενη ως "Ελάσσων Αρμενία", ενώ η σημερινή Αρμενία ως κράτος εξωθήθηκε ανατολικότερα, μετά τις μεγάλες περιπέτειες και γενοκτονίες που υπέστησαν οι Αρμένιοι.

Το 1071 η πόλη του Έρζιντζαν πέρασε στους Σελτζούκους, ενώ το 1243 καταστράφηκε στις διαμάχες τους με τους Μογγόλους. Η περιοχή είναι εξαιρετικά σεισμογενής. Στις 27 Δεκεμβρίου 1939 έγινε ο ισχυρότερος σεισμός στην ιστορία της Τουρκίας εντάσεως 8,2 βαθ., που κόστισε συνολικά γύρω στις 39.000 ζωές. Ένα αξιοπερίεργο της πόλης είναι ένα τεράστιο πορτραίτο του πανταχού παρόντος "μπαμπά των Τούρκων" Ατατούρκ, που δεσπόζει βόρεια της πόλης σε ένα λόφο. Έχοντας μέγεθος 176Χ43μ., έγινε το 1982 σε διάρκεια ενός μηνός από 3.000 στρατιώτες που κατανάλωσαν 100 τόνους μπογιάς! - μία ακόμα ένδειξη της χαρακτηριστικής υπερφίαλης εκσυγχρονιστικής προπαγάνδας που ακόμα φαίνεται ότι επηρεάζει αυτή τη χώρα.

Ένας κόσμος οσμών

Μετά το Έρζιντζαν θα αρχίσει η επόμενη ανάβαση. Αρκετά μεγάλη και αυτή. Έχω μπροστά μου το επόμενο πέρασμα βουνών, που είναι το πέρασμα του Sakaltutan στα 2160μ. ψηλά. Αυτή ακριβώς είναι η Ανατολία - αλλεπάλληλα οροπέδια που χωρίζονται από ψηλά περάσματα.

Είναι καταμεσήμερο όταν αφήνω πίσω μου το Έρζιντζαν, παίρνοντας το δρόμο προς τα δυτικά. Ο ανηφορικός δρόμος με φέρνει σε μια ερημική περιοχή. Το μόνο που βλέπω μπροστά μου είναι τα ψηλά βουνά. Εκεί θα ανέβω. Δεν υπάρχουν χωριά, άνθρωποι, βενζινάδικα, τίποτα - μόνο περιστασιακά αυτοκίνητα περνούν. Δεν υπάρχει ίσκιος. Επιτέλους θα βρω μια βρύση με ένα στενό υπόστεγο, όπου θα σταματήσω για το μεσημεριανό μου.

Ερημιά. Η ανηφόρα συνεχίζεται. Μολονότι η θερμοκρασία είναι ήπια, ο ήλιος δεν αστειεύεται - όπως συμβαίνει στα μεγάλα υψόμετρα. Οι ώρες περνούν. Δεν θέλω να κουραστώ για προληπτικούς λόγους, κατεβαίνω λοιπόν από τη σέλλα και βαδίζω με τα πόδια. Τα βουνά είναι σχεδόν γυμνά και το τοπίο δεν παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Κοιτώντας προς τα πίσω, βλέπω μακριά κάτω ένα κομμάτι από το οροπέδιο του Έρζιντζαν, από το οποίο ξεκίνησα πριν από κάμποσες ώρες.

Σιγά-σιγά, βήμα το βήμα, ο χρόνος περνά. Δεν βιάζομαι, για να μην χάσω δυνάμεις. Είναι προχωρημένο απόγευμα πια, όταν βρίσκω το πρώτο κτίσμα μετά από ώρες ερημιάς: ένα βενζινάδικο. Σκαρφάλωσα στα 1790μ., σύμφωνα με το αλτίμετρο. Το βενζινάδικο δεν λειτουργεί, ενώ υπάρχει δίπλα ένα παλιό κλειστό εστιατόριο. Βλέπω μια βρύση, έχει νερό, μπορώ λοιπόν να μείνω κάτω από ένα απόμερο υπόστεγο. Δεν θέλω να συνεχίσω, καθώς η ανηφόρα συνεχίζεται και δεν ξέρω πού θα νυχτώσω.

Και τότε θα με δει ο Νασρεντίν. Πάλι απόψε θα είμαι φιλοξενούμενος. Πάλι απόψε θα κοιμηθώ σε μεζτζίτ. Πάλι απόψε κοινό φαγητό σε τραπεζαρία. Έχω μερικά φρέσκα φασολάκια (φασούλιε) που μού έδωσε ένας μανάβης στο Ερζερούμ προχθές και πρέπει απόψε να τα μαγειρέψω για να μη χαλάσουν, μετά τη ζέστη που έχουν φάει στο σακκίδιο δύο ημέρες ήδη. Χθες δεν τα μαγείρεψα λόγω του φαγητού που μού προσέφεραν στο εργοτάξιο. Σήμερα πάλι ενώ τα ετοιμάζω, με βλέπει ο Νασρεντίν και μου λέει να τα αφήσω, γιατί θα φάω μαζί τους.

Όταν σουρουπώνει, έρχεται ένα λεωφορειάκι με μερικούς άντρες. Είναι εργάτες σε ένα ορυχείο κάπου στο βουνό. Μένουν εδώ, ενώ ο Νασρεντίν είναι ο μάγειρας. Ήταν ο μάγειρας στο εστιατόριο, αλλά η επιχείρηση έκλεισε. Αιτία, η "ικονομίκ κρις" φυσικά. Δούλεψε χρόνια στη Γερμανία και στην Ολλανδία, μάγειρας σε τούρκικα εστιατόρια. Το μενού είναι πλήρες. Θα μού κάνει ιδιαίτερη εντύπωση ο εξαιρετικός χαλβάς του. Μού δείχνει πώς τον κάνει.

Νύχτωσε έξω. Ο Νασρεντίν μού δείχνει μία μαυριδερή πέτρα από το ορυχείο, εξηγώντας μου για τα εκμεταλλεύσιμα μέταλλα που περιέχει. Οι άνθρωποι αυτοί δουλεύουν από το πρωί μέχρι το βράδυ, μέσα στην ερημιά, μακριά από τις οικογένειές τους, για 500 ευρώ το μήνα. Το ίδιο μισθό έπαιρναν και οι χθεσινοί.

Η παρέα κουβεντιάζει πίνοντας τσάι, ενώ διάφορες ιστορίες ξετυλίγονται και ενώ η τηλεόραση λέει τα δικά της. Βλέποντας αυτό το κουτί, έχω την εντύπωση ότι αυτά που λέει και δείχνει δεν διαφέρουν σε τίποτα από αυτά που λέει και δείχνει η ελληνική και η γεωργιανή τηλεόραση, παρά μόνο στη γλώσσα. Παρατηρώ τις ψυχολογικές αντιδράσεις αυτών των ανθρώπων, καθώς παρατηρούν σιωπηλοί αυτό το κουτί. Πραγματικά, και στη Γεωργία, αυτό το διαβολεμένο κουτί τα ίδια ακριβώς έδειχνε. Θα ήθελα να εξηγήσω στους συμπαθείς συνομιλητές μου μια άλλη αποχρώσα ονομασία αυτού του κουτιού στην ελληνική γλώσσα: "χαϊβάν ντουλάπ". Ωστόσο στα τούρκικα χαϊβάν σημαίνει απλώς το ζώο, χωρίς η έννοια να έχει την ειδική χροιά που έχει πάρει στα ελληνικά - οπότε στην περίπτωση αυτή το ελληνικό χιούμορ πρέπει να το κρατήσω για τον εαυτό μου.

Σχόλια   

 
#12 Χμ...takis_i 06-06-2011 04:09
Λοιπόν, κάποιος έκανε λόγο σε προηγούμενο σχόλιο περί της τουρκικής οικονομίας και επειδή προφανώς η προπαγάνδα ΚΑΙ σε αυτή τη χώρα έχει χτυπήσει κόκκινο, τον παραπέμπω στο εξής διαφωτιστικό άρθρο και τού εύχομαι καλή "προσγείωση". Έτσι για να μπαίνουν τα πράγματα λίγο στη θέση τους - αν και το θέμα θα επέτρεπε πολλές αναλύσεις.
 
 
#11 ΑΠ: Τετάρτη 29 Ιουλίου 2009anatolitis 27-11-2010 20:19
Τα μηνύματα που λαμβάνει η ελληνική κοινωνία από την Τουρκία είναι γενικότερα λανθασμένα αφού κυριαρχεί μια τάση απόρριψης «χωρίς δοκιμή» ακόμα και στις περιπτώσεις που δίκαια λέγεται κάτι άσχημο για την Τουρκία.

Αν δείτε στις ελληνικές ειδήσεις τα θέματα για την συγκεκριμένη χώρα είναι συνήθως όλα εκείνα που την εκθέτουν κι όχι όλα όσα την αναδεικνύουν. Τα θέματα φερειπήν των παραβιάσεων είναι σε πρώτη επιλογή, χωρίς όμως να λέγεται κάτι παράλληλα και για ελληνικές παραβιάσεις, μόνο και μόνο για να "βεβαιωθεί" η ελληνική κοινή γνώμη ότι η χώρα αυτή εποφθαλμιά κάτι από την ελληνική επικράτεια, το οποίο βεβαίως αποτελεί ΜΕΓΑ ΜΥΘΟ.

Εγώ προσωπικά στάθηκα σε κάποια πράγματα στα οποία διαφώνησα, κυρίως με το ύφος που γράφτηκαν γιατί πραγματικά είναι άδικο να αναφέρεται ως προπαγάνδα η ιστορία ενός τόπου.

Δεν αμφισβήτησα τις πολιτιστικές σας ανησυχίες από τις οποίες δηλώνω εντυπωσιασμένος.
 
 
#10 ΑΠ: Τετάρτη 29 Ιουλίου 2009Ιάσων 23-11-2010 15:02
Δεν μπορώ να πω κάτι για τα στοιχεία που αναφέρεις φίλε μου, γιατί ούτως ή άλλως δεν γνωρίζω σχετικά. Στο "Παράρτημα" του τόπου αυτού μιλώ για μια απορία μου, που σχετίζεται με μια ζωντάνια στον κόσμο που παντού παρατήρησα (και εύλογα θα υπέθετε κανείς ότι θα συνεπάγεται και μία έντονη επιχειρηματικότητα). Πράγματι μού έκανε εντύπωση αυτό και αναφέρω μάλιστα, αν τυχόν διάβασες, ότι μού φάνηκε ως κραυγαλέα αντίθεση με τα ελληνικά δεδομένα. Η συμβατική εικόνα της κοιμισμένης ανατολής όπως την διαδίδουν τα δυτικά μέσα κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος, με άλλα λόγια. Το ταξίδι αυτό (όπως και σε κάθε ταξίδι πρέπει να κάνουμε) ξεκίνησε σαν "άγραφος χάρτης": ταξιδεύουμε για να δούμε, να μάθουμε, για να ανακαλύψουμε την πραγματικότητα των τόπων που επισκεπτόμαστε και όχι για να προτάξουμε εκεί την δική μας πραγματικότητα.

Πρέπει επίσης να πω ότι δεν θα μπορούσα να έχω αντίρρηση στις παρατηρήσεις σου και για ένα άλλο λόγο: στο ταξίδι αυτό με ενδιέφερε πρωτίστως ο πολιτισμός, το ταξίδι δεν ήταν "τουρισμός" ή απλή συλλογή εντυπώσεων, είχε έναν σκοπό, την ανίχνευση των ανθρώπων και του πολιτισμού τους. Πλέον αυτού, όλα δεκτά.
 
 
#9 Έχετε δίκιο... (3)anatolitis 23-11-2010 13:04
Αυτό αφήνω εσάς να το πείτε αφού το γνωρίζετε καλύτερα από μένα.
 
 
#8 Έχετε δίκιο... (2)anatolitis 23-11-2010 13:02
Σήμερα λοιπόν, για να μην λέμε και πολλά λόγια για αυτό, σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας κι όχι δικά μου, η Τουρκία είναι η 17η οικονομία στον κόσμο, η 6η οικονομία στην Ευρώπη, τα βιομηχανικά προϊόντα ξεπερνούν το 90% των εξαγωγών της, οι εισροές των άμεσων επενδύσεων ανήλθαν το 2008 στα €18 δις κατατάσσοντας την Τουρκία στην 20η θέση παγκοσμίως μεταξύ των αποδεκτών άμεσων επενδύσεων. Επιπροσθέτως η ανεργία τόσο το 2008 όσο και το 2009 (η πραγματική μεταξύ των νέων ήταν στο 24% και η εικονική στο 13%) που βρισκόταν και λόγω κρίσης σε ανησυχητικά επίπεδα, δείχνει να έχει μεγάλη κάμψη το 2010 χωρίς να υπάρχουν διαθέσιμα ακόμα επίσημα στοιχεία. Τώρα πού είναι η Ελλάδα….;!!!
 
 
#7 Έχετε δίκιο... (1)anatolitis 23-11-2010 13:01
να είστε επιφυλακτικά διακριτικός ή διακριτικά επιφυλακτικός με τις διάφορες έννοιες, ίσως γιατί σαν Έλληνας θεωρείτε κάποια πράγματα δεδομένα εκ προοιμίου, προφανώς λόγω της διαφορετικότητας των εσωτερικών προβλημάτων μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Βεβαίως, το να περάσει η διακυβέρνηση μιας χώρας από τα Σαράϊα και τους πασάδες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε έναν Κοινοβουλευτικού τύπου Δημοκρατίας είναι εκσυγχρονισμός. Το να φέρεις έναν ολόκληρο λαό αντιμέτωπο με τις πραγματικότητες του 20ου αιώνα, κάτι που μπορεί να μην γνώριζε βέβαια και ο ίδιος ο λαός εκείνη την εποχή, είναι αναμόρφωση έστω κι αν ακόμα χρειάστηκε σε αρκετές περιπτώσεις και η χρήση βίας για να πραγματοποιηθεί. Υπάρχει μήπως, αν γνωρίζετε, αναμόρφωση που έγινε ξεκάθαρα με δημοκρατικό τρόπο ή χωρίς τη χρήση μεγάλης οικονομικής συνεισφοράς;
 
 
#6 ΕκσυγχρονισμόςΙάσων 22-11-2010 18:54
 
 
#5 Εκσυγχρονισμός και αναμόρφωσηanatolitis 21-11-2010 21:02
Πόσο λάθος τελικά μπορεί να είναι το να ανγνωρίζουμε με διάφορες παρόμοιες εκδηλώσεις, ίσως υπορβολικές καμιά φορά, αυτές τις αξίες;
 
 
#4 Εκσυγχρονισμός και αναμόρφωσηanatolitis 21-11-2010 20:57
Άσχετα με την οποιαδήποτε άποψη έχουμε για τον Ατατούρκ, καλή ή κακή, δεν μπορούμε να να μην του αναγνωρίσουμε το γεγονός, ότι υπήρξε ο μεγάλος αναμορφωτής της Τουρκίας με πράξεις και έργα, κι όχι απλά ένας "εκσυγχρονιστής" πολιτικός λαπάς τύπου Καραμανλή ή Παπανδρέου (συγνώμη)...! Το αν ο εκσυγχρονισμός του Ατατούρκ είναι ο ίδιος με εκείνον του Ερντογάν, νομίζω ότι θα συμφωνούσα μαζί σου αλλά εκείνο που ενδειαφέρει τελικά είναι ότι ο μέσος Τούρκος σήμερα οφείλει το όποιο εκσυγχρονιστικό του πνεύμα χάριν σε εκείνη την εκσυγχρονιστικότητα που μπόλιασε στον λαό ο Ατατούρκ. Βέβαια δεν αρνούμαι ότι υπάρχει και η αντίθετη αναχρονιστική πλευρά, η πιο ισλαμική κατά την προσωπική μου άποψη, όπως είναι φυσικό να υπάρχει αλλά αυτή δεν έχει καμία σχέση με τις επιταγές και την παρακαταθήκη που άφησε ο Κεμάλ.
 
 
#3 Διευκρίνηση.Ιάσων 20-11-2010 21:26
Γράφοντας στο κείμενο για το τεράστιο πορτραίτο, δεν σκεφτόμουνα τον ίδιο τον Κεμάλ - για τον οποίο παρεμπιπτόντως δεν έχω γνώμη του τύπου "άσπρο μαύρο". Σκεφτόμουνα το γεγονός της προπαγάνδας καθεαυτό, μέρος της οποίας είναι οι αμέτρητες αναπαραστάσεις του. Σε τελική ανάλυση ο αποσυμβολισμός των συμβόλων δεν είναι κάτι δεδομένο. Το τι εκσυγχρονισμό ήθελε αυτός τότε δεν συμπίπτει αναγκαστικά με τον εκσυγχρονισμό του σήμερα. Πάντως, αυτό είναι ένα ενδιαφέρον ερώτημα, προβληματισμό εκφράζω, και για να είμαι ειλικρινής μακάρι αυτοί οι δύο "εκσυγχρονισμοί" να συμπίπτουν, πράγμα που δε νομίζω, δεν το εισέπραξα τουλάχιστον με αυτά που είδα - πράγμα που ίσως ισχύει παντού.
 
 
#2 Λεπτομέρεια:anatolitis 20-11-2010 19:40
Το πορτραίτο στην περιοχή έγινε για τα 100 χρόνια από την γέννηση του ανθρώπου αυτού, ως εκείνη την στιγμή.
 
 
#1 Ευγνωμοσύνηanatolitis 20-11-2010 19:38
Η ιστορική αναγνώριση ενός σημαντικού ανθρώπου σε μία χώρα, ο οποίος μάλιστα αποχαιρέτησε αυτόν τον κόσμο το 1938, δεν νομίζω ότι σε καμιά περίπτωση αποτελεί υπερφίαλη εκσυγχρονιστική προπαγάνδα. Άσχετα με το αν στις 12 Σεπτεμβρίου 1980 είχε γίνει το συνταγματικό πραξικόπημα του Κενάν Εβρέν κι έτσι ήταν πολύ εύκολο να υπερβάλλουν τόσο ο στρατός όσο και οι πολιτικοί της εποχής με τα «σύμβολα». Το πλήρωνε άλλωστε αυτό για περίπου είκοσι χρόνια η ίδια η Τουρκία με διάφορους τρόπους. Ο Ατατούρκ, ο οποίος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1881 υπήρξε ο ίδιος φανατικός οπαδός του Ευρωπαϊκού διαφωτισμού αλλά και της συγκεκριμένης ριζοσπαστικής αντίληψης για τη χώρα του περί ρεπουμπλικανικού λαϊκού κράτους, με συνέπεια αυτού την διαγραφή ενός διαφορετικού μέλλοντος για αυτή τη χώρα. Οι σημερινοί ιστορικοί αλλά και ο απλός λαός της Τουρκίας αυτό όχι μόνο το αναγνωρίζουν στον Ατατούρκ, αλλά σέβονται πραγματικά την ιστορία με οτιδήποτε συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με αυτόν.
 

Οι εγγεγραμμένοι χρήστες μπορούν να προσθέσουν σχόλια.